Blog
SOLIDWORKS’TE TERMAL ANALİZE FEA VE CFD YAKLAŞIMLARI
- 21 Temmuz 2025
- Yayınlayan: Semih Sağışman
- Kategori: Blog SOLIDWORKS
Termal analiz, mühendislik tasarımlarında sıcaklık değişimlerinin ve ısı transferinin önemli rol oynadığı bir süreçtir. Bu tür problemleri çözmek için SOLIDWORKS, mühendislere farklı ihtiyaçlar için iki güçlü araç sunar: SOLIDWORKS Simulation (FEA yazılımı) ve SOLIDWORKS Flow Simulation (CFD yazılımı). Bu yazıda, her iki aracın farklı avantajlarını, hangi durumlarda tercih edileceğini ve hangi analizlere daha uygun olduğunu inceleyeceğiz.
FEA ve CFD Arasındaki Temel Farklar
İlk olarak, FEA (Sonlu Elemanlar Analizi) ve CFD (Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği) arasındaki farkları anlamak önemlidir. Her iki yazılım da ısı transferi problemlerini çözebilse de işleyiş şekilleri farklıdır.
FEA (Sonlu Elemanlar Analizi):
- Odak: Katı cisimlerdeki ısı transferi ve bu cisimlerin içindeki sıcaklık dağılımını çözme.
- Kısıtlamalar: Kullanıcı, konveksiyon ve radyasyon ısı transfer katsayılarını manuel olarak girer. Bu, özellikle zamanla değişen ısı transferi davranışlarının olduğu geçici analizlerde sorun yaratabilir.
- Avantaj: Statik analizlerde, ısı transferinin neden olduğu gerilme ve deformasyonlar hızlıca hesaplanabilir.
CFD (Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği):
- Odak: Katılar ile akışkanlar arasındaki ısı transferi ile ilgili etkileşimleri simüle eder. Ayrıca, hava ve sıvı akışını ve bu akışın ısı transferine etkisini hesaplar.
- Kısıtlamalar: Kullanıcı, karmaşık akışkan etkileşimlerini simüle etse de, tek başına termal gerilmeleri analiz etmek zordur.
- Avantaj: Konveksiyon ve radyasyonu otomatik olarak hesaplar, ısı transfer katsayısını doğrudan çözer.
Hangi Araç Hangi Durumda Tercih Edilmeli?
Eğer hangi aracı kullanmanız gerektiğine karar veremediyseniz, soruyu şu şekilde ele alabilirsiniz:
FEA Kullanmanız Gereken Durumlar:
- Termal genleşme nedeniyle gerilme analizi yapmanız gerekiyorsa: FEA, ısı transferinin neden olduğu termal gerilmeleri hesaplamakta oldukça güçlüdür. Bu, özellikle malzemelerin genişleme ve büzülme davranışlarını göz önünde bulundurmanızı sağlar.
- Basit, durağan termal analizler yapıyorsanız: Sabit sıcaklık koşulları altında yapılan analizlerde FEA doğru sonuçlar verebilir.
CFD Kullanmanız Gereken Durumlar:
- Akışkanlarla etkileşim içeren bir tasarım üzerinde çalışıyorsanız: Hava akışı, sıvı akışı veya gazların etkileşimini hesaba katmanız gereken durumlarda CFD araçları, doğru konveksiyon ve radyasyon analizleri sağlar.
- Geçici ısı transfer analizleri yapıyorsanız: Zamanla değişen ısı transferi davranışlarını göz önünde bulunduruyorsanız, CFD, bu tür dinamik koşulları çözmede çok daha başarılıdır.
- Isı değiştiriciler, elektronik soğutma sistemleri veya karmaşık montajlar gibi özel tasarımlar üzerinde çalışıyorsanız: Bu tür uygulamalarda, CFD’nin sağladığı daha hassas ısı transferi simülasyonları daha yararlı olacaktır.
FEA ve CFD’yi Kullanarak Gerçekleştirilen Örnekler
Örnek 1: Metal Şerit Modeli
İlk örnekte, 1060 alüminyum alaşımdan yapılmış iç bir şerit ve gri dökme demirden yapılmış dış bir şerit birbirine, sabitlenmiş iki şerit olarak modellendi. İç bandın sıcaklığı 300°C olarak belirlendi ve dış bandın konvektif ısı transfer katsayısı yaklaşık 100 W/m2K olarak ayarlandı. Bu değer -120°C derecede, 45 m/s hızla esen havaya ele alınarak belirlenmiştir. Analizi SOLIDWORKS Simulation ile yürüttüğümde, sıcaklık dağılımı ve gerilme analizleri oldukça verimli oldu. FEA, bu tasarımın termal gerilme değerlerini statik analiz ardından göstererek, parçanın yeniden tasarlanması gerektiğini belirtti.
SOLIDWORKS Flow Simulation kullanarak, bu kez konveksiyon katsayısını doğrudan simülasyonla çözebildik ve bu biraz daha geniş bir sıcaklık skalası sağladı. Ancak yüzey ısı kaynaklarında doğrudan sıcaklık verilemediği için doğru bir sıcaklık dağılımı sağlanamadı.
Örnek 2: Isı Kaynağı ve Isı Değiştirici Montajı
İkinci örnekte, 25 W’lık bir ısı üreten mikroçip ile 25 °C sıcaklık ve 20 m/s hızla hava akışı üzerinden geçen bir regülatör modeli oluşturuldu. Bu tasarımda, CFD, hava akışı ve ısı transferi ile ilgili tüm hesaplamaları otomatik olarak yaptı. FEA ile yapılan analizde ise bakır soğutma plakasının havayla olan konveksiyon ile ısı transferi katsayısı 140 W/m2K, porselen mikroçipin havayla olan konveksiyon ile ısı transferi katsayısı 110 W/m2K olarak alındı.
CFD, tasarımın sıcaklık dağılımını daha doğru bir şekilde yansıtarak, tasarımın iyileştirilmesi için daha fazla bilgi sağladı. Bununla birlikte, FEA’de akışın yönünün belirsiz olması sıcaklık dağılımı gösteriminde en önemli eksikliktir.
Sonuç: FEA mi, CFD mi?
SOLIDWORKS’teki hem FEA hem de CFD araçları, farklı türdeki termal analiz problemlerini çözmek için son derece yeteneklidir. Hangi aracın kullanılacağı, çözmek istediğiniz sorunun karmaşıklığına ve tasarımın özelliklerine bağlıdır. Eğer karmaşık akışkan etkileşimleri ve konveksiyon, radyasyon gibi faktörler söz konusuysa, SOLIDWORKS Flow Simulation (CFD) daha uygun bir seçim olacaktır. Öte yandan, termal genleşme ve ısı transferi nedeniyle oluşan gerilme analizleri yapıyorsanız, SOLIDWORKS Simulation (FEA) doğru aracı sağlar.
Her iki araç da bir arada çalışabilir ve Flow Simulation verilerini Simulation’a aktararak birleşik bir çözüm elde edebilirsiniz. Böylece, her iki dünyadan da faydalanarak daha doğru ve kapsamlı analizler yapabilirsiniz.